سنجش اعتماد اجتماعی و عوامل موثر بر آن در مراکز شهرستانهای چهار محال بختیاری

نوع مقاله: مقاله علمی

نویسندگان

1 استاد گروه جامعه شناسی دانشگاه اصفهان

2 دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه اصفهان

3 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه اصفهان

4 دانشجوی دکتری دانشگاه اصفهان

چکیده

 اعتماد اجتماعی، به عنوان مهم‌ترین سازه سرمایه اجتماعی و از مهم‌ترین مفاهیم مطرح در حوزه علوم اجتماعی معاصر است. چرخش ساختار اجتماعی و تغییرات همه جانبه در عرصه‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی و سیاسی جامعه مدرن، و مخاطرات ناشی از این تغییرات توجه به این مفهوم را جدی ساخته است ولی این بدان معنی نیست که اندیشمندان کلاسیک بدان توجهی نداشته اند. با اهمیت یافتن اعتماد اجتماعی در جامعه معاصر، به تدریج این مفهوم در نزد سیاستگذاران، برنامه ریزان و دولتمردان از جایگاه خاصی برخوردار شد تا جایی که سنجش سرمایه اجتماعی و به تبع آن اعتماد اجتماعی در قانون برنامه توسعه اقتصادی،اجتماعی کشور، نیز مورد توجه قرار گرفت. بر این اساس این پژوهش با هدف اطلاع از میزان اعتماد و شناخت از مهمترین عوامل موثر و مرتبط با آن در استان چهارمحال و بختیاری و پاسخ به این سوال اساسی انجام گرفته است که: میزان اعتماد اجتماعی در مراکز شهرستانهای استان چه حد است؟ و مهمترین عوامل موثر و مرتبط با آن کدامند؟ در این تحقیق با توجه به مهمترین دیدگاههای نظریه پردازان کلاسیک و معاصر (دورکیم، وبر، تونیس، پاتنام، بوردیو، فوکویاما، گیدنز، اریکسون، افه و دیگران) و همچنین تحقیقات داخلی و خارجی انواع اعتماد بین شخص، بنیادی، عمومی، سازمانی، اعتماد سیاسی و اعتماد به مشاغل و مناصب به عنوان زیرشاخه های اعتماد اجتماعی انتخاب شدند. شیوه تحقیق پیمایشی و با نمونه ای به حجم 612 نفر در 6 شهر مرکز استان انجام گرفت. حجم نمونه پس از آزمون مقدماتی و محاسبه q,p بوسیله فرمول کوکران انتخاب و به شیوه مطبق متناسب نمونه گیری انجام و اطلاعات جمع آوری گردید.بدین ترتیب اعتماد اجتماعی مورد سنجش و ارتباط آن با متغیرهای احساس امنیت، دینداری، عملکرد دولت، قانونگرایی، پنداشت از میزان دینداری مردم، احساس عدالت و ارزشهای اخلاقی مورد بررسی قرار گرفت.. برآیند کلی تحقیق نشان می دهد که بجز اعتماد بنیادی و بین شخص، میزان اعتماد در بقیه انواع فوق در حد متوسط و پایین تر از حد متوسط بوده است و متغیرهای ارزشهای اخلاقی، عملکرد دولت و قانونگرایی دارای بیشترین همبستگی با اعتماد اجتماعی بوده است. متغیرهای دینداری، احساس امنیت و پنداشت از میزان دینداری مردم در جامعه نیز با اعتماد اجتماعی دارای ضریب همبستگی معنی داری بوده اند. 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Estimating the social trust and influencing factors on it in the centers of cities of Chaharmahal-va-Bachtyari province

نویسندگان [English]

  • Mahmoud Ketabi 1
  • Mehdi Adibi Sedhe 2
  • Vahid Ghasemi 3
  • Satar Sadeghi Dehchshmeh 4
1 Professor, Department of Sociology, University of Isfahan
2 Associated Professor, Department of Sociology, University of Isfahan
3 Assistant Professor, Department of Sociology, University of Isfahan
4 Ph.D. student in sociology in University of Isfahan
چکیده [English]

In this study, considering the most important viewpoints of classic and Social trust is considered as the most important component of social capital and of the most important concepts in sociology. Varying social structure and general changes in various social, economical, and political domains of modern society and resulted problems has made this concept very attracted, but this doesn’t mean that the classic thinkers haven’t paid attention to it. By gaining importance in modern society, the social trust took a special place for policy makers, planners, and authorities so that it was paid attention in the economical, social project of development of the country to estimating the social capital and in turn social trust. Accordingly, knowing trust rate and its most influencing and relevant factors in Chaharmahal-va-Bachtyari province this study was performed to answer this question: at what rate is the social trust in the centers of the province? And what are its most influencing and relevant factors? contemporary theoreticians such as Durkhim, Weber, Toonis, Putnam, Bourdieu, Fukuyama, Giddens, Erickson, Offe, and indoors and outdoor researches, it was separated various trust such as interpersonal, institutional, public, organizational, political and trust to jobs and stands as subdivisions of social trust and they were estimated by survey method with a sample of 612 individuals in 6 cities of the province, then it was case-studied their relations with the varriables of security feeling, religious beliefs, government performance, legalism, assumption of religiosity and piety, and ethical values. The sample volume was selected by Cochran formula after preliminary test and calculating p,q and sampled by stratified method and then the data was gathered. The results showed that the trust rate is at the middle and lower than that  in all above mentioned subdivisions, unless the interpersonal and institutional trust. And the varriables of ethical values, government performance and legalism had the most correlation to social trust. The variables of religious beliefs, security feeling, and assumption of religiosity and piety had significant correlation coefficient with social trust.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social Capital
  • Social Trust
  • Institutional trust
  • interpersonal trust
  • political trust
  • organizational trust
  • trust to jobs and stands

1-     آزاد ارمکی نقی و منصور معادل(1387)، پیمایش جهانی ارزشها، بخش ارزشهای ایرانیان،ارزشهای کشورهای شرقیevs،est values survey.

2-     ازکیا‌، مصطفی و غلامرضا ‌غفاری، (‌1380‌)‌، بررسی ‌رابطه‌ بین اعتماد ‌و ‌مشارکت ‌. نامه‌ علوم ‌اجتماعی ‌شماره 17 .

3-     اسلامی ندوش، محمدعلی(1354)، فرهنگ و شبه فرهنگ، تهران، انتشارات توس.

4-     افروز، محمد، ‌(‌1383‌)‌،‌ سرمایه اجتماعی ‌کلید ‌جادویی ‌دموکراسی‌، ‌تهران، ماهنامه علوم اجتماعی شماره 89 .

5-     افه، کلاوس، (1384‌)، چگون می توان به شهروندان اعتماد داشت، به کوشش کیان تاجبخش، ترجمه افشین خاکباز و حسن پویان، تهران . انتشارات شیرازه .

6-     امیری، مجتبی، (‌1374‌)، پایان تاریخ و بحران اعتماد و باز شناسی اندیشه های تازه فوکویاما، تهران، اطلاعات سیاسی، اقتصادی شماره 98- 97‌ .

7-     امیرکافی، مهدی(1374)، اعتماد اجتماعی،پایان نامه ار شد جامعه شناسی دانشگاه شهید بهشتی.

8-     بوردیو، پیر، (‌1384)، شکلهای سرمایه، به کوشش کیان تاجبخش، ترجمه افشین خاکباز و حسن پویان، انتشارات شیرازه .

9-     پاتنام، رابرت (‌1380‌)‌، دموکراسی و سنتهای مدنی، ترجمه محمد نقی دلفروز، تهران – نشر روزنامه‌ سلام

10- پاتنام، رابرت، (‌1384‌)‌، جامعه برخوردار، سرمایه اجتماعی در زندگی عمومی، به کوشش کیان تاجبخش، ترجمه، افشین خاکباز و حسن پویان، تهران . انتشارات شیرازه .

11- ترنر، جاناتان، اچ و بیگلی ال،(‌1371‌)، پیدایش نظریه‌های جامعه شناختی، ترجمه عبدالعلی لهسایی زاده، شیراز .

12- چلبی، مسعود، (‌1375‌)، جامعه شناسی نظم – تهران – نشر نی .

13- دورکیم، امیل (1369‌)، درباره تقسیم کار اجتماعی، ترجمه باقر پرهام، تهران کتابسرای بابل .

14- ربانی، رسول،(1379)، جزوه درسی نسبیت فرهنگ، ارشد علوم اجتماعی د انشگاه اصفهان.

15- روکس برو، یان، (‌1370‌)، بررسی نظریه‌های توسعه یافتگی، جامعه شناسی توسعه، ترجمه مصطفی ازکیا، تهران نشر توسعه .

16- رفیع پور، فرامرز(1378)، آنومی یا آشفتگی اجتماعی در شهر تهران، تهران، انتشارات سروش.

17- ریتزر، جورج، (‌1374‌)، بنیانهای جامعه شناختی، ترجمه تقی آزاد ارمکی، تهران نشر سیمرغ .

18- شارع پور، محمود(1380) فرسایش سرمایه اجتماعی و پیامدهای آن. تهران، انجمن جامعه شناسی،شماره 3.

19- عباس زاده، محمد(1382) بررسی عوامل موثر بر شکل گیری اعتماد اجتماعی دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری، دانشگاه تبریز، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تبریز.

20- عظیمی هاشمی، مژگان،(1373)، اعتماد اجتماعی و سوگرایی عام گرایانه و تعاملات اجتماعی، رساله کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی.

21- غفاری، غلامرضا(1385)، بررسی سرمایه اجتماعی در ایران، تهران، وزارت کشور، دفتر اموراجتماعی و شوراها.

22- فیروزآبادی سیداحمد(1384)، بررسی سرمایه اجتماعی در ایران و راههای ارتقاء آن، تهران شورای عالی انقلاب فرهنگی.

23- فیلیپس، جیمز (‌1385‌)، اسطوره سرمایه اجتماعی در توسعه جامعه، ترجمه امیر نصرت روحانی، فصلنامه اقتصادی سیاسی آفتاب . WWW.Aftab.ir

24- فوکویاما، فرانسیس، (‌1384‌)، سرمایه اجتماعی و جامعه مدنی، به کوشش کیان تاجبخش، ترجمه افشین خاکباز و حسن پویان . تهران، انتشارات شیرازه .

25- فوکویاما، فرانسیس، (‌1385‌)، پایان نظم، ترجمه غلامعباس توسلی، تهران، انتشارات شابک .

26- کالینسون، دایانه، (1380‌)، 50 فیلسوف بزرگ، از تامس تاسارتر، ترجمه محمد رفیعی مهر آبادی، تهران انتشارات عطائی .

27- کاپلستون، فردریک، (‌1370‌)، تاریخ فلسفه از بنتام تا راس، ترجمه بهاءالدین خرمشاهی، تهران انتشارات سروش .

28- گیدنز، آنتونی، (‌1378‌)، تجدد و تشخیص،ترجمه تاصر موفقیان، تهران، نشر نی .

29- گیدنز، آنتونی، (‌1380‌)، معنای مدرنیت، ترجمه علی اصغر سعیدی، تهران، انتشارات کویر .

30- گیدنز،آنتونی،(1377)، پیامدهای مدرنیت، ترجمه محسن ثلاثی، تهران، نشر مرکز.

31- گیویان، عبدالله(1386)، کلیفرو گیرتز و دیدگاه تفسیری او در باب دین و فرهنگ، تهران فصلنامه مطالعات فرهنگی و ارتباطات، شماره 10.

32- محسنی تبریزی، منوچهر، (1380)، بررسی مفهوم اعتماد با رویکرد روانشناختی اجتماعی، نمایه پژوهش شماره 18.

33- منصور، جهانگیر(1384)، قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی کشور، نشر دوران

34- ملکی زاده، اکبر، (1374)، بررسی نقش اعتماد متقابل مردم و حکومت در توسعه سیاسی، رساله کارشناس ارشد علوم سیاسی دانشگاه امام صادق(ع).

35- میزتال، باربارا، (‌1380‌)، اعتماد در جوامع مدرن، کنکاشی در اصول نظم اجتماعی، ترجمه ناصرالدین غراب، نمایه پژوهش، شماره 18 .

36-          Erikson. e. (1965). Childhood and society. Harmonds Werth: Penguin Copyright 195o, 1983 by Norton and Company, Inc.

37-          Fukuyama . f . (1999). Social Capital and Civic Society , Conference on Second Generalization Reform .

38-          Fukuyama. F. (1995) Trust : the Social Virtues and Creation of Personality, New York , free press .

39-          Gambetta .D. (1998). Trust Making and Breaking Cooperation's , Axford: Blackwell.

40-          Giddens , A. (1992). The Consequences of Modernity , Cambridge ,Polity Press .

41-          Henslin.james,m . (1976). Down to Earth Sociology , New York , the free press .

42-          Luhman.N.(1979). Trust and Power, New York:John Wiley.

43-          Paxton,n.Pamela. (1999). Is Social Capital Declaning In the united state, a Multiple Indicator Assessment, Ajs. vol.105. no1.

44-          Putnam, R.D. (1992) Making Democracy Work. New Jercy: Prinseton University Press.

45-          Reche. william.k. (1991). Trust, Dynamics and Organizational Integration. The Micro Sociology of Alan fax. The British Journal of Sociology.

46-          Rose, Richard. (1994). Post communism and problem of trust. Journal of democracy .5n3

47-          Sztompka, p, (1999). trust: a sociological theory. Cambridge university press.

48-          Turner,brayan, s. (1973). talkot parsons universalism and the educational revolution: democracy versus professionalism , the British journal sociology .

49-          Uslander. (2001). The moral foundations of trust, epiloget .

50-          Worsly , petter . (1977). Introduction sociology. New York , penguin .book .