بررسی کیفی شکاف نسلی ارزشی بین مادران و دختران در مشهد با تأکید بر ارزش‌های دینی

نوع مقاله: مقاله علمی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه اصفهان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات زنان دانشگاه اصفهان

چکیده

      هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی شکاف نسلی ارزشی بین مادران و دختران با تأکید بر ارزش‌های دینی در شهر مشهد است. جامعه‌آماری مادران و دختران در شهر مشهد را در بر می‌گیرد که بر اساس سرشماری سال 1385، 1203476 نفر بوده‌اند . از میان دختران جوان 18 تا 29 ساله و والدین‌ آنها 30 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. روش تحقیق، کیفی بوده، به منظور گردآوری اطلاعات از تکنیک مصاحبه استفاده شد. رویکردهای نظری مورد استفاده در این مقاله بر پایه‌ نظریات کلان در حوزه‌ شکاف نسلی است. چهار دیدگاه درباره وجود یا عدم پدیده شکاف نسلی وجود دارد. نتایج این پژوهش نشان داد که مادران در زمینه ارزش‌های دینی بر روی دخترانشان تأثیر بسزایی داشته‌اند و اختلاف بین دختران و مادران در زمینه این ارزش‌ها بر روابط بین آنها تأثیرگذار نیست. بر این اساس، می‌توان گفت بین دختران جوان و مادران آنها در زمینه ارزش‌های دینی تفاوت نسلی حاکم است.     

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A Qualitative Study of Generational Value Gap between Mothers and Daughters in Mashhad, With an Emphasis on Religious Values

نویسندگان [English]

  • Ali Rabbani Khorasgani 1
  • Atefeh Mohammadzadeh Yazd 2
1 Associate Professor, Department of the Social Sciences, Isfahan University
2 M.A. Student, Isfahan University
چکیده [English]

This paper intends to investigate generational value gapbetween mothers and daughter of Mashhad, with an emphasis on religious values. In doing so, a group of 30 female respondents (18-29 years old daughters and their mothers) were included in the study by means of purposive sampling. Research tool was in-depth interviewing . The theoretical framework of this study is based on macro theories in the field of generational gap. Four viewpoints about the existence and/or absence of generational gap are considered in this study. The results of the study indicate that mothers have a great influence on the religious values of their daughters, and any conflict between values of the two groups would not affect their relationship. So it is possible to say that there are generational differences between young daughters and their mothers in religious values.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Generational gap
  • Generational Value Gap
  • Generational Differences
  • religious values
  • Qualitative Research Method

1- آزادارمکی، تقی. (1386 الف). جامعه‌شناسی خانواده ایرانی، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).

2- آزادارمکی، تقی. (1386 ب). «فرآیند تغییر نسلی بررسی فراتحلیلی در ایران»، فصلنامه جوانان و مناسبات نسلی، شماره اول، صص 41-68.

3- آزادارمکی، تقی و غلامرضا غفاری.( 1383). جامعه‌شناسی نسلی در ایران، تهران: پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی.

4- اسماعیلی، رضا. ( 1381). «فاصله‌گیری نسلی و تغییرات فرهنگی در جامعه شهری اصفهان»، آموزه، ش13، صص19-24.

5- اینگلهارت، رونالد. (1373). تحول فرهنگی در جامعه پیشرفته صنعتی، ترجمه مریم وتر، تهران: انتشارات کویر.

6- پناهی، محمد حسین. (1380). «فاصله نسلی و اختلافات خانوادگی و چگونگی برخورد با آن»، فصلنامه علمی-پژوهشی علوم انسانی دانشگاه الزهرا (س)، ش 37 و 38، صص 77-113.

7- پناهی، محمدحسین. ( 1383). «شکاف نسلی موجود در ایران و اثر تحصیلات بر آن»، فصلنامه علوم اجتماعی دانشگاه علامه، ش 27، صص 1-41.

8- توکلی، مهناز. (بی.تا). «ارزش‌ها: مفاهیم و ابزارهای سنجش»، نامه پژوهش، ش14 و 15، صص 131-166.

9- داریاپور، زهرا. (1386). «ساختار ارزشی و مناسبات نسلی»، دو فصلنامه جوانان و مناسبات نسلی، شماره اول، صص 1-23.

10- ذکائی، محمدسعید. (1387). جامعه شناسی جوانان ایران، تهران، نشر آگه.

11- ساروخانی، باقر و مجتبی صداقتی فرد. (1388). «شکاف نسلی در خانواده ایرانی؛ دیدگاه‌ها و بینش‌ها»، پژوهش نامه علوم اجتماعی، سال سوم، شماره چهارم، صص 7-31.

12- طالبی، ابوتراب. (1387). جزوه جامعه‌شناسی فرهنگی، تهران: دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی.

13- علیخانی، علی اکبر. ( 1382). «بررسی ویژگی‌های دو نسل در چارچوب نظام ارزشی»، مجموعه مقالات گسست نسل‌ها، تهران: پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی، ص351-383.

14------- (1382). «روان شناسی سیاسی انقطاع نسل‌ها»، مجموعه مقالات گسست نسل‌ها، تهران: پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی، ص 81 .

15------- (1382). «گسست نسلی در ایران؛ افسانه یا واقعیت»، مجموعه مقالات گسست نسل‌ها، تهران: پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی، صص 311-329.

16------- (1382). «ویژگی‌ها، افکار و پیامدهای ظهور نسل سوم نخبگان در ایران»، مجموعه مقالات گسست نسل‌ها، تهران: پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی، ص 167-177.

17-------- (1382). «ملاک‌های سیلان یا انقطاع نسل‌ها»، مجموعه مقالات گسست نسل‌ها، تهران: پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی، ص 71-81.

18-------- (1382). «انقطاع نسل ها؛ انقلابی کامل»، مجموعه مقالات گسست نسل ها، تهران: پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی، صص177-183.

19-------- (1382). «صورت‌های نوعی گسست نسلی و فرهنگی»، مجموعه مقالات گسست نسل‌ها، تهران: پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی، صص 3-23.

20------- (1382). «شکاف و گفتگوی نسل‌ها با تأکید بر ایران»، مجموعه مقالات گسست نسل‌ها، تهران، پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی، صص 191-215.

21- قاضی نژاد، مریم. (1383). نسل‌ها و ارزش‌ها: بررسی و تحلیل جامعه‌شناختی تفاوت گرایشات ارزشی نسل جوان و بزرگسال، پایان نامه دکترای جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران.

22- کاظمی پور، عبدالمحمد. (1388). نسل ایکس: بررسی جامعه شناختی نسل جوان ایرانی، ، تهران: نشر نی، چاپ دوم.

23- کوئن، بروس. (1384). مبانی جامعه شناسی، ترجمه غلام عباس توسلی و رضا فاضل، تهران: سمت، چاپ شانزدهم.

24- مارشال، کاترین و گرچن راس من. (1377). روش تحقیق کیفی، ترجمه علی پارساییان و سید محمد اعرابی، تهران: انتشارات دفتر پژوهش‌های فرهنگی، چاپ دوّم.

25- محمدپور، احمد. (1389). ضدروش: منطق و طرح در روش‌شناسی کیفی، جلد اول، تهران: انتشارات جامعه شناسان.

26- معیدفر، سعید. (1383). «شکاف نسلی یا گسست فرهنگی (بررسی شکاف نسلی در ایران)»، نامه علوم اجتماعی، ش 24، صص 55-80.

27- ملکی، امیر .(1384). بررسی نظام ارزشی جامعه ایران؛ با تکیه بر نظریه نوسازی و تغییرات فرهنگی رونالد اینگلهارت، پایان نامه دکتری رشته جامعه‌شناسی گرایش مسائل اجتماعی ایران، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان.

28- یوسفی، نریمان. (1383). شکاف بین نسل‌ها بررسی تجربی و نظری، تهران: پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی.

29- Bengston, Vern L and et al, (2009), A Longitudinal Study of the Intergenerational Transmission of Religion, “International Sociology ”, vol24.

30- Boehnke, Klaus, (2001): Parent-Offspring Value Transmission in a Societal Context: Suggestion for a Utopian Research Design- with Empirical Underpinnings, Journal of Cross-culture Psychology, vol. 32.

31- Cileli, Meral and Tezer, Esion, (1998): Life and value orientations of Turkish university students, “Adolescence”, Vol. 33

32- Mead, Margaret, (1970): Culture and Commitment: A Study of Generation Gap, “New York”.

33- Okajaki, Lynn and Kimberly A. Hammond and Laura Seamon, (1999): Socialization of Religious Beliefs, Journal of Applied Developmental Psychology, Vol. 20, No. 2.

34- Shcuman, Howard and Jaqueline scott, (1998): Generations and Collective memories, “American Sociological Review”, Vol.54.

35- Schvaneveldt, Paul L., Jennifer L. Kerpelman, (2005): Generational and Cultural Changes in Family Life in the United Arab Emirates: A Comparison of Mothers and Daughters, “Journal of Comparative Family Studies”, Vol. 36.

36- Whitbeck, Les B. and Victor Gecas,(1988), Value Attributions and Value Transmission between Parents and Children, Journal of Marriage and Family,Vol.50, No.3