بررسی تأثیر برخی عوامل فرهنگی- اجتماعی بر بهزیستی کارمندان سازمان های شهر کرمان

نوع مقاله: مقاله علمی

نویسندگان

1 استادیار گروه جامعه شناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 کارشناس ارشد دانشگاه شهید باهنر کرمان

چکیده

           سابقه طولانی بحث در مورد تعریف و عوامل مؤثر بر بهزیستی، و همچنین، حجم عظیم پژوهش‌های علمی، در چند دهه اخیر در زمینه شادی و بهزیستی، نشان دهنده اهمیت این موضوع است. هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه میان باور به دنیای عادلانه و عدالت سازمانی ادراک شده با بهزیستی کارمندان در شهر کرمان بوده است.باور به دنیای عادلانه بر این واقعیت تاکید می‌کند که انسان‌ها نیازمند باور به این عقیده هستند که در دنیایی زندگی می کنند که در آن افراد شایستگی و سزاواری آنچه را به دست می‌آورند، دارند .بهزیستی ذهنی احساسات مربوط به خوشی و لذت یا خشنودی شناختی را در بر می گیرد. روش پژوهش حاضر پیمایش است. برای رسیدن به اهداف پژوهش، در آغاز تئوری ها و تحقیقات انجام شده در این زمینه بررسی شدند. تئوری‌های پایه در این پژوهش عبارتند از: تئوری لرنر و تئوری دینر. سپس داده‌های پژوهش از طریق پرسشنامه جمع آوری شدند. شایان ذکر است که جامعه آماری پژوهش حاضر کارمندان شهر کرمان در نظر گرفته شد. به منظور نمونه گیری، از روش نمونه گیری طبقه بندی استفاده شده است. داده های حاصل از 386 پرسشنامه با استفاده از آزمون‌های آماری متفاوت، از جمله: همبستگی و رگرسیون تحلیل شد. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که، داشتن باور به دنیای عادلانه قوی و ادراک هر چه بیشتر عدالت در سازمان، باعث افزایش بهزیستی کارمندان می‌گردد. همچنین، با استفاده از معادله رگرسیون (گام به گام) مشخص شد که متغیرهای مستقل حدود 31 درصد از واریانس بهزیستی را تبیین کرده اند.   

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A Study of the Impact of Some Socio-Cultural Factors on the Well-being of Personnel in Organizations of Kerman

نویسندگان [English]

  • Saeideh Garousi 1
  • Fatemeh Anjom shoaa 2
1 Assistant Professor, Department of Sociology, University of Bahonar, Kerman
2 M.A., in Sociology
چکیده [English]

Long-time discussions about the definition of well-being, factors affecting it and the huge volume of scientific research in the past few decades in the field of happiness and well-being indicate how important this topic is. This study investigates the relationship between belief in a just world and perceived organizational justice with employees’ well-being in Kerman city. Belief in a just world demonstrates that people need to believe that everybody deserve what they earn. Subjective well-being emphasizes pleasant emotions and cognitive happiness. This study is a survey, designed on the basis of previous research and relevant theories, including Lerner’s and Diener’s theories. The data was collected by questionnaire. It should be noted that sample size includes 386 employees working in different Kerman’s organizations. Sampling method was stratified random sampling. The data was analyzed using different statistical methods such as correlation and regression. The results of the study show that having a strong belief in a just world and perceived equity in the organization, increases well-being of the employees. According to regression analysis, 31% of the variance of the dependent variable is explained by independent variables.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Subjective Well-being
  • Being
  • Belief in a Just World
  • Justice Organization
  • Kerman

1-                 اشجع، آرزو؛ نوری، ابوالقاسم؛ عریضی، حمیدرضا؛ و سماواتیان، حسین.(1388)." رابطه ابعاد عدالت سازمانی با اعتماد به سازمان و سرپرست در کاکنان مجتمع فولاد مبارکه اصفهان"، دانش و پژوهش در روان­شناسی کاربردی، سال یازدهم، ش 39 ، صص 1-12.

2-                 بخشی پور، عباس؛ و دژکام، محمود.(1384)." تحلیل عاملی تأییدی مقیاس عاطفة مثبت و منفی"، مجله روان شناسی، سال نهم، ش 4.

3-                 براتی، هاجر؛ عریضی، حمید و نوری، ابوالقاسم.(1388)." رابطه ساده و چندگانه عدالت سازمانی با عملکرد شغلی در شرکت ذوب آهن اصفهان"، مجله جشم انداز مدیریت، ش33، صص9-28.

4-                 رامین مهر، حمید؛ هادیزاده مقدم، اکرم، و احمدی، ایمان.(1388). "بررسی رابطه بین ادراک از عدالت سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی در شرکت ملی پخش فراورده­های نفتی ستاد تهران"، پژوهش نامه مدیریت تحول، سال اول، ش2، صص65-89.

5-                 رحیم نیا، فریبرز، و حسن زاده، ژاله فرزانه. (1388). بررسی نقش تعدیل کنندگی عدالت سازمانی بر رابطه بین ادراک از فضای سیاسی سازمان و ارتباط گریزی افراد، پژوهش نامه مدیریت تحول، سال1، ش2، صص21-46.

6-                 سالنامه آماری استان کرمان.(1387).استانداری کرمان، معاونت برنامه ریزی، دفتر آمار و اطلاعات.

7-                 سرایی، حسین و سهامی، سوسن.(1389). بررسی تأثیر شغل بر ارزش های معطوف به توسعه زنان: مطالعه موردی زنان شهر شیراز، فصلنامه زن و جامعه، سال اول، شماره سوم، صص 41-62.

8-                 سجادیان، ایلناز؛ گلپرور، محسن.(1387). روابط ساده و چندگانه باورهای دنیای عادلانه و ناعادلانه با وضعیت روانی افراد، روان شناسی معاصر، دوره سوم، شماره یک، صص33-42.

9-                 سهامی، سوسن.(1387). اولویت های ارزشی دانشجویان، پژوهش نامه علوم اجتماعی، سال دوم، شماره دوم، صص 157-172.

10-            سیدجوادین، سیدرضا، فراحی، محمدمهدی، و طاهری عطار، غزاله.(1387).شناخت نحوه تأثیرگذاری ابعاد عدالت سازمانی بر جنبه های گوناگون رضایت شغلی و سازمانی، نشریه مدیریت بازرگانی، دوره1، ش1، صص 55-70.

11-            شکری، امید؛ کدیور، پروین؛ و دانشورپور، زهره.(1386). تفاوت های جنسیتی در بهزیستی ذهنی: نقش ویژگی های شخصیت، مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، سال سیزدهم، شماره سه.

12-            گلپرور، محسن، و جوادی، سارا.(1385).الگوی ارتباطی بین باورهای دنیای عادلانه برای خود و دیگران با شاخص­های بهداشت روانی: الگوی معادلات ساختاری، فصلنامه اصول بهداشت روانی، سال8، ش 32-31.

13-            گلپرور، محسن و عریضی، حمیدرضا.(1385)." مقایسه نگرش زنان و مردان اصفهانی نسبت به دنیای عادلانه برای زنان و مردان، پژوهش زنان، دوره4، ش4، صص 95-114.

14-            گلپرور، محسن، و عریضی، حمیدرضا.(1386)." اعتبار یابی پرسشنامه­های باور به دنیای عادلانه برای خود و دیگران"، مجله پژوهش علوم انسانی دانشگاه اصفهان، دوره 4، ش25، صص 193-212.

15-            گلپرور، محسن، کامکار، منوچهر، و جوادی، سارا.(1386)." رابطه باورهای دنیای عادلانه برای دیگران و خود با سلامت عمومی، رضایت از زندگی، عاطفة مثبت و منفی و افکار خودکار"، دانش و پژوهش در روانشناسی، ش31، صص 39-68.

16-            گلپرور، محسن، و نادی، محمد علی.(1387)."باور به دنیای عادلانه و ناعادلانه، عدالت رفتاری، عدالت در ارزیابی و استرس منفی در مدرسه"، پژوهش در سلامت روانشناختی،دوره دوم، شماره دوم، صص51-61.

17-            گلپرور، محسن، و اکبری، محمد.(1389)."نقش ایدئولوژی­های عدالت و باور به دنیای عادلانه و ناعادلانه بر عدالت رفتاری، عدالت در ارزیابی و استرس منفی دانشجویان"، تحقیقات علوم رفتاری، دوره8، ش1، صص 11-24.

18-            گلپرور، محسن، و نادی، محمد علی.(1389)." ارزش­های فرهنگی و انصاف: عدالت سازمانی، رضایت شغلی و ترک خدمت"،‌فصلنامه تحقیقات فرهنگی، دوره3،‌ ش9، صص228-207.

19-            گلشن فومنی، محمد رسول.(1382).جامعه شناسی سازمانها و توان سازمانی، تهران: نشر دوران.

20-            مرادی چالشتری، محمدرضا و همکاران.(1388)." رابطة سبک های رهبری تحول آفرین- تبادلی با عدالت سازمانی و ارائه مدل در سازمان تربیت بدنی جمهوری اسلامی ایران"، مدیریت ورزشی، ش2، صص 23-96.

21-            مرادی، مهدی، و فخرآبادی، عباس.(1388). "بررسی تأثیر عوامل فرهنگی بر ارزیابی حسابرسان از کنترل داخلی و تعیین ریسک کنترل"، مجله پژوهش های حسابداری مالی، سال اول شماره یک و دو، صص 89-102.

22-            مظفری، شهباز، و هادیان فرد، حبیب.( 1383). "مروری بر شادمانی و همبسته های آن، حوزه و دانشگاه"، سال 10، ش 41.

23-             مک للان، دیوید .(1380). ایدئولوژی، ترجمه محمد رفیعی مهرآبادی، تهران: انتشارات آشیان.

24-            واحدی، شهرام و اسکندری، فاطمه.(1389). "اعتبار سنجی و تحلیل عاملی تأییدی چند گروهی مقیاس رضایت از زندگی در بین دانشجویان پرستاری و مامایی"، پژوهش پرستاری، دوره5، ش 17، صص 68-79.

25-              Baumeister, Roy F. and Vohs, Kathleen Encyclopedia of social psychology, sage publications.

26-              Be`gue, Laurent and Muller, Dominique (2006) Belief in a just world as moderator of hostile attributional bias, British Journal of Social Psychology (2006), 45, 117–126.

27-              Cropanzano, R. and Folger, R. (1991)." Procedural justice and work motivation in steers", R. M. And Porter, L. W. (Eds.) Motivation and Work Behavior, 5th Edition.

28-              Correia, I. & Dalbert, C. (2007). Belief in a just world, justice concerns, and well-being at Portuguese schools. European Journal of Psychology of Education, 22, 421-437.

29-              Dalbert, C.(1999) The World is More Just for Me than Generally: About the Personal Belief in a Just World Scale's Validity, Social Justice Research, Vol. 12, No. 2.

30-              Dalbert, C. (2007). Editorial: Dealing with strain at the workplace: a just world perspective. European Psychologist,12, 250-252

31-              Dalbert, C. (2009). Belief in a just world. In M. R. Leary & R. H. Hoyle (Eds.), Handbook of Individual Differences in Social Behavior (pp. 288-297). New York: Guilford Publications.

32-              Dalbert, C. & Filke, E. (2007). Belief in a just world, justice judgments, and their functions for prisoners. Criminal Justice and Behavior, 34, 1516-1527.

33-              Dalbert, Claudia, Lipkus, Isaac M, Sallay, Hedvig, and Goch, Irene (2001) A just and an unjust world: structure and validity of dierent world beliefs Personality and Individual Differences 30,561-577.

34-              Dalbert, C. and Stoeber, Joachim. (2005) The belief in a just world and distress at school Social Psychology of Education 8:123–135.

35-              Dalbert, Claudia and Stoeber, Joachim (2006) The personal belief in a just world and domain-specific beliefs about justice at school and in the family:A longitudinal study with adolescents, International Journal of  Behavioral Development, 30(3), 200–207. http://www. Sagepublications.com

36-              Diener, Ed (2000) Subjective Well-Being The Science of Happiness and a Proposal for a National Indexthe, American Psychological Association, Vol 55. No. 1. 34 43.

37-              Diener, ED and Suh, Eunkook (1997) Measuring quality of life: Econimic, social, and subjective indicators. Social Indicators Research 40: 189–216.

38-              Diener, Ed, Oishi, Shigehiro, and Lucas, Richard E. (2003) Personality, culture, and subjective well- being: Emotional and Cognitive Evaluations of Life Annu. Rev. Psychol. 54:403–25.

39-              Dzuka, J. & Dalbert, C. (2002). Mental health and personality of Slovak unemployed adolescents: About the beliefs in a just world's impact. Journal of Applied Social Psychology, 4, 732-757.

40-              Dzuka, J. & Dalbert, C. (2006). The belief in a just world’s impact on subjective well-being in old age. Aging and Mental Health, 10, 439-444.

41-              Dzuka, J. & Dalbert, C. (2007). Student violence against teachers: teachers’ well-being and the belief in a just world. European Psychologist, 12, 253-260.

42-              Eddington, Neil and Shuman, Richard (2008) SUBJECTIVE WELL-BEING, Continuing Psychology Education Inc.

43-              Elovainio, Marko, Heponiem,Tarja i, Sinervo, Timo, Magnavita, Nicola (2010) Organizational justice and health; review of evidence, Supplemento B, Psicologia, PI-ME, Pavia  2010; Vol. 32, N. 3: 5-9 .

44-              Fujishiro, Kaori (2005) Fairness at work: Its impacts on employee well- being, dissertation, Presented in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree Doctor of Philosophy in the Graduate School of The Ohio State University.

45-              Goudarzvand, Mehrdad (2009) The Relationship between Organizational Justice and Organizational Citizenship Behavior , American  Journal of Economics and Business Administration 1 (2): 171-174.

46-              Hafer, Carolyn L and Bobocel, D. Ramona. (2007) Justice Motive Theory and the Study of Justice inWork Organizations: A Conceptual  Integration, European Psychologist; Vol. 12(4):283–289

47-              Houlfort, Nathalie and Koestner, Richard (2007) Validation of the satisfaction with work scale. Ottawa, Ontario, ASAC,270-279

48-              Hsin Lo, Hsin(2008) Belief in a Just World and Belief in Idealism as Predictors of the Perceptions of Distributive and Procedural Justice, Web Journal of Chinese Management Review . Vol. 11 . No 2.

49-              JankoviC, Judita F. and Dittmar, Helga (2004) The Componential Nature of Materialistic Values and Subjective Well-Being: A Comparison of Students in Croatia, Germany, and the UK. Psych INFO Classification code: 3040,3920.

50-              Joshi, Upasna (2010) Subjective Well-Being by Gender, Journal of Economics and Behavioral Studies, Vol. 1, No. 1, pp. 20-26 .

51-              Kim, Tae-Yeol, and Leung,  Kwok (2007) Forming and reacting to overall fairness: A cross-cultural comparison, Organizational Behavior and Human Decision Processes 104, 83–95 .

52-              Lind, E. A., Kanfer, R. and Earley, R. (1990). "Voice, control and procedural justice: instrumental and non-instrumental concerns In fairness judgments".Journal Of Personality and Social Psychology, 59, 952-959.

53-              Lu, Luo (2006) “Cultural Fit”: Individual and Societal Discrepancies in Values, Beliefs, and Subjective Well-Being The Journal of Social Psychology,146(2), 203–221.

54-              Niehoff, Brian P, and Moorman, Robert H (1993) Justice as amediator of the relationship between methods of monitoring and organizational citizenship behavior, Academy of Management Journal, Vol.36, No.3, 527-556.

55-              Oktar,L. (2001). "The ideological organization of representational processes in the presentation of us and them." Discourse and society.Vol. 12. No.3, PP. 313-46.

56-              Olkkonen, Maria-Elena and Lipponen Jukka (2006) Relationships between organizational justice, identiWcation with organization and work unit, and group-related outcomes, Organizational Behavior and Human Decision Processes 100

57-              Otto, K., Boos, A., Dalbert, C., Schöps, D. & Hoyer, J. (2006). Posttraumatic symptoms, depression, and anxiety of flood victims: The impact of the belief in a just world. Personality and Individual Differences, 40, 1075-1084.

58-              Polak, Magdalena (2001) ‘Power distance’ dimension and methodology For University of Birmingham MA TEFL/TESL Open Learning Programme Language Teaching Methodology & Classroom Research and Research Methods.

59-              Poole, Wendy L. (2007) Organizational justice as a framework for understanding unionmanagement relations in education. Canaian journal of education 30, 3: 725‐748.

60-              Richins, M. L., & Dawson, S., (1992) “A Consumer Values Orientation for Materialism and its Measurement: Scale Development and Validation”, Journal of Consumer Research, Vol. 19: 303-316.

61-              Ryan, Lisa and Dziurawiec, Suzanne (2001) Materialism and its relationship to life satisfaction, Social Indicators Research 55: 185–197.

62-              Van Hoorn, Ander (2007) a short introduction to subjective well being: its measurement, correlates and policyuses, Organised by the Bank of Italy, the Centre for Economic & International Studies (CEIS), the Joint Research Centre of the European Commission and the Organisation for Economic Cooperation and Development (OECD) 2-3 April 2007, University of Rome ‘Tor Vergata’