گرایش به حجاب و سبک‌های متفاوت زندگی مطالعه موردی: زنان شهر شیراز

نوع مقاله: مقاله علمی

نویسندگان

1 استادیار گروه جامعه شناسی دانشگاه شیراز

2 دانشجوی دکتری دانشگاه شیراز

چکیده

           داشتن پوشش مناسب، بخصوص در مجامع عمومی، یکی از دغدغه‌های جوامع دینی بخصوص جامعه‌ اسلامی ایران است. عدم گرایش به حجاب مناسب و منطبق با هنجارهای اسلامی، از مسائل امروزین جامعه محسوب می‌شود. این تحقیق بر آن بوده است که با رویکردی جامعه‌شناختی گرایش به حجاب و عوامل تأثیرگذار بر آن را بررسی کند. با استفاده از روش پیمایشی و پرسشنامه‌ای محقق ساخته، 508 نفر از زنان و دختران بین سنین 15 تا 64 در نواحی هشت گانه‌ شهر شیراز با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی چند مرحله‌ای انتخاب شدند. نتایج تحقیق بیانگر این واقعیت بود که رابطه معنادار مثبتی میان هویت مذهبی (403/0 r= )، ، و سبک زندگی مذهبی (174/0 r= ) با متغیر وابسته وجود دارد. همچنین متغیرهای تصور از بدن (231/0- r= )، مدیریت بدن(203/0- r= ) ، فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی (212/0-) ، فعالیت‌های ورزشی-موسیقیایی مدرن ( 266/0-)، سبک مشارکتی جدید (174/0- ) و سبک‌های فراغتی جدید (200/0- r= ) رابطه منفی با گرایش به حجاب داشته‌اند. یافته‌های مستخرخ از روش رگرسیون چند متغیره نشان داد که هویت مذهبی (8/22)، سبک فعالیت‌های ورزشی-موسیقیایی مدرن (5/3) و سبک موسیقیایی سنتی (3/1) از تغییرات گرایش به حجاب را تبیین کرده‌اند.   

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Tendency towards Veil and Different Lifestyles Case Study: Shiraz Women

نویسندگان [English]

  • Bijan Khajenoori 1
  • Ali Ruhani 2
  • Somaeeh Hashemi 2
1 Assitant Professor, Department of sociology, University of Shiraz
2 Ph.D, Student, University of Shiraz
چکیده [English]

Having adequate coverage in public community is one of the religious countries challenges such as Islamic Republic of Iran. Reluctance to appropriate and consistent veil based on Islamic norms accounts as a current problem in Iran. This study tended to analyze tendency to veil and related factors by sociological approach. In data collection, the survey method and self reported questionnaire were used and 508 women and girls were selected by stratified random sampling. The result have shown significant relationship between religious identity (r= 0.403) and religious lifestyle (r= 0.174) with dependant variable. Also body image (r= 0.231), body management (r= 0.203), informational technologies (-0.212), modern sport-musical activities (-0/174), new participation lifestyle (-0.200) and new leisure lifestyle (-0.20) have had negative relationship with tendency to veil variable. Finding result by multi variable regression has shown that religious identity (22.8), modern sport-musical activities' (3.5) and traditional musical lifestyle (1.3) have explained percent of the variations of tendency to veil.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Lifestyle
  • Body management
  • Body image
  • Veil and Religion

1-              اباذری، ی. و ح. چاوشیان.  (1381). "از طبقه اجتماعی تا سبک زندگی، رویکردهای نوین در تحلیل جامعه شناختی هویت اجتماعی"، نامه علوم اجتماعی، سال پنجم، ش 20، صص 27-3.

2-              احمدی، خدابخش، بیگدلی، زهرا، مرادی، آزاده و فتح ا... سیداسماعیلی.  (1389). «رابطه اعتقاد به حجاب و آسیب پذیری فردی، خانوادگی و اجتماعی»، نشریه علوم رفتاری، سال، چهارم، ش 2، صص 97- 102.

3-              ایمان، محمدتقی و مریم سروش. (1381). " بررسی و ارزیابی عوامل مؤثر بر هویت دینی جوانان در شیراز"، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی اصفهان (مطالعات و پژوهشهای دانشکده ادبیات و علوم انسانی)، پاییز و زمستان، (31-30)، صص 39-68.

4-              ایمان، محمدتقی و مریم سروش. (1381). " بررسی و ارزیابی عوامل مؤثر بر هویت دینی جوانان در شیراز"، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی اصفهان (مطالعات و پژوهشهای دانشکده ادبیات و علوم انسانی)، پاییز و زمستان، (31-30)، صص. 39-68.

5-              آزاد ارمکی، ت. و ح. چاوشیان. (1381). "بدن به مثابه هویت"، مجله جامعه­شناسی ایران، سال چهارم، ش 4، صص 75-57.

6-              آقایانی چاوشی، اکبر، طالبیان، داود، حبیبی، مهدی، احسانیان مفرد، اکرم ، کاتب، زهرا و وحیده دهاقین. (1386). حجاب برتر: مقایسه دیدگاه کارکنان و مراجعه کنندگان زن به مراکز درمانی. نشریه علوم رفتاری، سال اول، شماره دوم، صص 161-155.

7-              حبیبی، مهدی. (1389). بررسی دیدگاه جوانان و میانسالان راجع به حجاب برتر، نشریه علوم رفتاری، سال چهارم، ش 1، صص 81-77.

8-              خواجه نوری، ب. (1385). " بررسی رابطه مؤلفه‌های جهانی شدن و مشارکت اجتماعی زنان، مطالعه‌ موردی:     تهران، شیراز و استهبان" رساله‌ دکتری دانشگاه شیراز.

9-              خواجه نوری، بیژن و سعید زاهد. (1384). جنبش زنان در ایران، شیراز: مرغ سلیمان.

10-          خواجه­نوری، بیژن و علی اصغر مقدس. (1388). "رابطه بین تصور از بدن و فرایند جهانی­شدن، مطالعه موردی زنان شهرهای تهران، شیراز و استهبان"، جامعه‌شناسی کاربردی، سال بیستم، ش 1، صص24-1.

11-          دورانت، ویلیام جونز. (1368). تاریخ تمدن، ترجمه احمد آرام، تهران: سازمان انتشارات آموزش و پرورش انقلاب. اسلامی.

12-          ضرغامی، آناهیتا. (1387)، حجاب زن ایرانی در بستر تاریخ، فصلنامه بانوان شیعه، ش 15، بهار 1387، ص 118. فاضلی، م. (1382)، مصرف و سبک زندگی، قم: انتشارات صبح صادق.

13-          علوی، حمیدرضا و رضیه حجتی. (1386). عوامل مؤثر بر بدحجابی دختران دانشگاه شهید باهنر کرمان، تربیت اسلامی، سال دوم، شماره چهارم، صص 88-63.

14-          کاستلز، مانوئل. (1384). عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ، ظهور جامعه‌ شبکه‌ای، جلد اول، ترجمه احد علینقیان و افشین خاکباز، تهران: انتشارات طرح نو.

15-          گیدنز، آ. (1385). تجدد و تشخص، جامعه و هویت شخصی در عصر جدید، ترجمه‌ ناصر موفقیان، تهران: نشر نی.

16-     گیدنز، آنتونی. (1377). پیامدهای مدرنیت، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: نشر مرکز.

17-     مقدس، ع.ا. و ب. خواجه نوری . (1384). جهانی شدن و تغییر هویت اجتماعی زنان، بررسی موردی در دو شهر شیراز و استهبان، مطالعات زنان، سال 3، ش 7، صص. 5- 32.

18-          مولوی، ج. م. م. (1382). ترجمه و تفسیر مثنوی معنوی شرح انور، ترجمه‌ حیدر عباسی، تهران: هما.

19-          واتسون، هلن (1382). "زنان و حجاب"، مترجم مرتضی بحرانی، فصلنامه کتاب زنان، ش 20، صص. 330-309.

20-          هاپوود، درک (1380). "رشد و گسترش مدرنیته در اسلام و خاورمیانه"، در: اسلام و مدرنیته: پاسخ تنی چند از روشنفکران مسلمان، نوشته جان کوپر، رونالد نتلر، محمد محمود، ترجمه سودابه کریمی، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، صص 23-13.

21-            Armfield, G. & R, Holbert (2003)."The Relationship Between Religiosity and Internet use ".Jornal of Media and Religious", Vol. 2, No. 3, pp.129-144.

22-            Cohen, L. E., & Felson, M. (1979). Social Change and Crime Rrate Trends: A Routine Activity Approach. American Sociological Review, Vol. 44, No. 4, pp. 588-608.

23-            Cohen, L., Kluegel, J., & Land, K. (1981). "Social inequality and predatory criminal victimization: an exposition and test of a formal theory". American Sociological Review, Vol. 46, Issue 5, pp. 505- 524.

24-          Dale, R. (1999). "Specifying globalization effects on national policy: A Focus on the Mechanisms, J. Education Policy, Vol. 14, No. 1, pp. 1-17.

25-            Grogan, S. (1999). Body Image: Understanding Body dissatisfaction in Men, Women and Children, London: Routledge.

26-            Featherstone, Mike (1999) “Body Modification: An Introduction, body and society, Vol. 5, No. 2-3, PP. 1-13.

27-            Featherstone, Mike (2010). “Body, Image and Affect in Consumer” Culture, body and society, Vol. 16, No.1, PP. 193-221.

28-            Hargreaves, D., tiggemann, M. (2006). "Body Image is for Girls: A qualitative Study of Boys' Body Image.", Journal of Health Psychology, Vol. 11, No. 4, pp. 567-576.

29-            Heiman, A.; Just, D.; Mcwilliams, B.; D. Zilberman (2009) "Religiosty, Lifestayle and    Food Consumption", Giannini Foundation of Agricultural Economic, http://www.agecon.cdavis.edu/extension/update/articles/v8n2_4.pdf. [Online.2009].

30-          Hirst, P. & G. Thompson, (2003). "The Future of globalization." in The Handbook of Globalization, Jonathan Micie (ed)., Cheltenham: Edward Elgar.

31-            Hoodfar, homa (2001), The veil in their minds and on our heads: the persistence of colonial images of Muslim women, in “ women, gender, religion: a reader, by Elizabeth A. Castelli with Rosamond C. Rodman, New York, Palgrave Publishing,2001,  pages 420- 446.

32-            Khiabany, Gholam and Milly Williamson (2008). “Veiled bodies naked racism: culture, politics and race in the Sun”, Race Class, Vol. 50, No. 2, PP: 69-88.

33-            Kilic¸ S., Sahrso, S. & B. Sauer (2008). Introduction: The Veil: Debating Citizenship, Gender and Religious Diversity,pp. 397–410

34-         Lamont, M. & Virag Molnar (2001). "How Blacks use consumption to shape their collective identity: Evidence from marketing specialists" Journal of Consumer Culture, Vol. 1, No. 1, pp. 31-45.

35-            Lewis, R. (2007). "Veils and Sales: Muslims and the Spaces of Postcolonial Fashion Retail", Fashion Theory, Vol.11, Issue 4, pp. 423-442.

36-         Lin, Nan (1978). Foundations of Social research, New York: McGraw Hill.

37-       Longman, Lauren (2003). Culture, Identity and Hegemony: the Body in Global Gge, Current Sociology, Vol. 51, No. 3/4, PP. 223-247.

38-            Massey, Doreen (1994). Space, Place and Gender, Cambridge: Polity.

39-            Mehta, Shalina (2010). Commodity Culture and Porous Socio-Religious Boundaries: Muslim Women in Delhi, South Asia Research, Vol. 30, No.1, PP: 1-24.

40-            Mirza, Jan (2009). Globalisation of Media: Key Issues and dimensions, European Journal of Scientific Research, Vol. 29, No. 1, PP. 66-75.

41-         Mittlman, J. H. (2000). "Globalization: Captors and Captive." Third World Quarterly, Vol. 21, No. 6, pp. 917-929.

42-            Nezlek. J. B (1999). Body Image and day-to-day Social Interaction. J Pers; 67:793– 817.

43-            Nettelton, S. (1998). Body in Everyday Life, London and New York: Routledge.

44-            Quelhas Brito, P. (2008)" Conceptualizing and Illustrating The Digital Life­Stayle Of Youth", http://www.fep.up.pt/investigacao/workingpapers/08.10.31_wp300 .pdf. [Online 2009].

45-            Ritzer, George (2010). Globalization: A Basic Text, Singapore, Wiley-Blackwell.

  1. Roos,E.& S,Karvonen (2004)"Life stayles,social background and eating patern of  15_year Old Boys and Gils in Fland " ; Journal of youth studies, vol.17, no.3, pp.331_ 349Sarrafzadegan, N.; Kelishadi, R.; Esmaillzade, A.; Mohammadifard,

46-            Sarrafzadegan, N.; Kelishadi, R.; Esmaillzade, A.; Mohammadifard, N.; Rabiei, K.; Roohafza, H.; Azadbakht, L.; Bahonar, A.; sadri, G.; Amani, A.; Heidari, S & H,. malekafzali .(2009)" Do Life­Stayle Interventions Work in Developming Countries? Finding From The Isfahan Halthy Heart Program in The Islamicre Public of Iran" bull word healt organ , vol.87, pp.33-50

47-            Shirazi, Faegheh and Smeeta Mishra (2010). "Young Muslim women on the face veil (niqab): A tool of resistance in Europe but rejected in the United States", International Journal of Cultural Studies, Vol. 13, No. 1, PP. 43-62.

48-            Tomlison, M (2003)."Life­style and social class" : European sociological review , vol.19, no.1, pp.97_111.

49-            Tarlo, E. (2007). "Hijab in London: Metamorphosis, Resonance and Effects", Journal of Material Culture, Vol. 12, No.2, pp. 131–156.

50-            Turner, J.H. (2003). The Structure of Sociological Theory, USA: Wadsworth.

51-            Thangarajahو C.Y.  (2003). “Veiled constructions: Conflict, migration and modernity in eastern Sri Lanka”, Contributions to Indian Sociology, Vol. 37, No. 1 & 2, PP: 141-162.

52-            Williamson, Milly and Gholam Khiabany (2010). “UK: the veil and the politics of racism”, Race Class, Vol.52, No.2, P. 85-96.