بررسی عوامل جامعه شناختی مؤثر بر وندالیسم (مورد مطالعه: دانش آموزان دبیرستانی شهر اهواز)

نوع مقاله: مقاله علمی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جامعه شناسی

2 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه یزد

چکیده

        هدف: پژوهش حاضر، پیرامون بررسی جامعه شناختی عوامل مؤثر بر وندالیسم میان دانش‌آموزان دبیرستانی ناحیه دو شهر اهواز انجام شده است. داده های این تحقیق با روش پیمایشی از نمونه‌ای با حجم 376 نفر جمع آوری شد که از جمعیت 17056 نفری دانش آموزان پسر و دختر دبیرستانی ناحیه دو شهر اهواز به شیوه نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شده بودند. متغیر وابسته ( وندالیسم) ، به دو شیوه عملیاتی شد و رابطه آن با متغیرهای مستقل، شامل جنسیت دانش آموزان ، وضعیت تحصیلی دانش آموزان، پایگاه اجتماعی- اقتصادی افراد، ارتباط دانش آموز با افراد بزهکار، احساس بی قدرتی، احساس بی هنجاری، احساس محرومیت نسبی و احساس انزوای اجتماعی، که برگرفته از نظریات: الف) جامعه شناسان کل نگر یا همان کلاسیک ها ( دورکیم و مرتون ) و ب) جامعه شناسان خردنگر یا معاصر ( کوهن، کلووارد و اوهلین و میلر با نظریه خرده فرهنگ؛ ساترلند با نظریه یادگیری افتراقی؛ سیمن با نظریه بیگانگی و هیرشی با نظریه کنترل اجتماعی) است؛ فرضیه سازی و آزمون شد. ابزارگردآوری اطلاعات در این تحقیق، پرسشنامه است. تجزیه و تحلیل یافته ها فرضیات تحقیق را تأیید کرده اند. نتایج پژوهش نشان داد که معادله پیش بینی شدت گرایش به رفتار وندالیستی می تواند، 406/0 درصد از واریانس متغیر وابسته را پیش بینی کند. پس مدل پژوهش، توانسته است با استفاده از هفت متغیر وضعیت تحصیلی، پایگاه اجتماعی-اقتصادی ، ارتباط با افراد بزهکار، احساس بی قدرتی ، احساس محرومیت نسبی، احساس انزوای اجتماعی و احساس بی هنجاری، 406/0 درصد از واریانس متغیر وابسته را پیش بینی کند، بنابراین، می توان گفت از قدرت پیش بینی خوبی برخوردار است.   

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigating Sociological Factors Affecting Vandalism (Case study: Ahvaz’s High-school Students)

نویسندگان [English]

  • Eslam Heydari 1
  • Mehraban Parsamehr 2
1 M.A. in Sociology
2 Assistant Professor, Department of Sociology, Yazd University
چکیده [English]

This research is a study on the efficient sociological factors on Vandalismacross high school students of district two of Ahvaz. The research data was collected through a survey, and participants were 376 cases out of 17054 high-school students of district two. They were randomly selected by a categorical method. The dependent variable(vandalism) was investigated via a questionnaire and its relationship with the independent variables such as gender, educational level, socio-economic status, relationship with vandals, feeling of weakness  and abnormality, relative deprivation , and social isolation, which are driven from the theories of various sociologists, including  holistic  sociologists or the very classics  (Durkheim  or  Merton) and,  contemporary sociologists (Cloward, Ohlin  and Miller, Sutherland ,Seaman and  Hirshi  ) was hypothesized and tested. The collected data was analyzed using descriptive and inferential statistics via SPSS. Analysis of the findings confirmed the research hypothesis. Results showed that the prediction equation of the trend tendency toward Vandalistic behavior can predict 0/406 percent of the variance of the independent variable. And since the research model could predict 0/406 percent of the variance of the independent variable using seven variables (academic achievement, social-economic status, contact with offenders, feeling of powerlessness, sense of relative deprivation, sense of social isolation, and sense of anomie), it can be said that its predictive power is good.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social Problem
  • Delinquency
  • Social Deviance
  • Vandalism

1- آرون، ر. (1377). مراحل اساسی سیر اندیشه در جامعه شناسی، ترجمه باقر پرهام، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ چهارم.

  2-  احمدی، ح. (1377). نظریه های انحرافات اجتماعی، شیراز: انتشارات زر.

3- احمدی شاپور آبادی، ا.( 1383). بررسی عوامل مؤثر در کجرفتاری و ارتباط آن با نوع جرم، پایان نامه کارشناسی ارشد  دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.

4-  ببی، ا. (1388). روش های تحقیق در علوم اجتماعی، جلد اول، ترجمه  رضا فاضل، تهران: انتشارات سمت.

5- بخارایی ، ا. (1386). جامعه شناسی انحرافات اجتماعی در ایران، تهران: انتشارت پژواک جامعه.

6- براتی، ع. (1385). بررسی عوامل مؤثر بر میزان گرایش دانش آموزان دختر و پسر  دبیرستان های  شهر ایذه به رفتارهای وندالیستی ، رساله کارشناسی ارشد دانشگاه شوشتر.

7- بهرامی مهنه، ف. (1383). بررسی عوامل مؤثر بر وندالیسم نوجوانان و جوانان (24- 15) سال در حاشیه شهر مشهد ( مورد کاوی کیوسک های تلفن)، رساله کارشناسی ارشد دانشگاه الزهراء(س)، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد.

8- تنهائی، ا. (1379). مکاتب و نظریه های جامعه شناسی، چاپ چهارم، مشهد: نشر مرندیز.

9- جلیلی، م. (1372). بررسی عوامل مؤثر در بزهکاری نوجوانان شهر شیراز، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز، بخش برنامه ریزی و جامعه شناسی.

10- خواجه نوری، ب. (1376). بررسی عوامل اجتماعی-اقتصادی مؤثر بر بیگانگی زنان (مطالعه موردی زنان شهر شیراز )، رساله کارشناسی ارشد دانشگاه شیراز.

11- رابرتسون، ی. (1374) . درآمدی بر جامعه ( با تأکید بر نظریه های کارکرد گرائی،  ستیز، کنش متقابل نمادی )، ترجمه حسین بهروان،  مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، چاپ دهم.

12- رفیع پور، ف.(1378). کندوکاوها و پنداشته ها، مقدمه ای بر روش های شناخت جامعه و تحقیقات اجتماعی، تهران: شرکت سهامی انتشار.

13- رمضانی، ن. (1375). عوامل مؤثر بر پیدایش رفتار های وندالیستی در میان برخی پسران 8 تا 16سال ساکن مناطق حاشیه خطوط راه آهن در جنوب شهر تهران، رساله کارشناسی ارشد دانشگاه علوم  و تحقیقات واحد تهران مرکز.

14- ساروخانی، ب. (1380). روش های تحقیق در علوم اجتماعی، بینش ها و فنون، جلد دوم، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

15- ستوده، ه. (1380) . آسیب شناسی اجتماعی (جامعه شناسی انحرافات)، تهران: انتشارات آوای نور.

16-  ستوده،ه . ا. (1388). آسیب شناسی اجتماعی (جامعه شناسی انحرافات)، تهران: انتشارات آوای نور،چاپ بیستم.

17- سخاوت، جعفر. (1383). جامعه شناسی انحراف اجتماعی، تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.

18- شامبیاتی، ه. (1375). بزهکاری اطفال و نوجوانان، تهران:  انتشارات ویستار، چاپ ششم .

19- شکر ریزی، ز. (1376). وندالیسم ( تخریب آگاهانه اموال عمومی )، رساله کارشناسی ارشد دانشگاه علوم و تحقیقات تهران مرکز.

20- عبدالهی، م .( 1383). آسیب های اجتماعی و روند تحول آن درایران ، مجموعه مقالات اولین همایش ملی آسیب های اجتماعی در ایران، جلد یکم، تهران : موسسه انتشارات آگاه، ، چاپ دوم.

21-  فرجاد، م.ح. (1375). آسیب شناسی اجتماعی و جامعه شناسی انحرافات ، تهران: انتشارات بدر ، چاپ هفتم.

22-  قائمی فر، ح. (1386). بررسی عوامل مؤثر بر وندالیسم با تأکید بر جامعه شهری جهرم ، رساله کارشناسی ارشد دانشگاه شهید چمران اهواز.

23- کرد زنگنه، م. (1381). بررسی رابطه برخی پیشایندهای اجتماعی با آنومی در بین دانش آموزان متوسط شهر رامهرمز، پایان نامه کارشناسی ارشد.

24- کرلینجر و پدهاوزر. (1366). رگرسیون چند متغیری در پژوهش رفتاری، ترجمه حسن سرایی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی.

25- کوئن، ب .( 1372). مبانی جامعه شناسی،ترجمه غلامعباس توسلی و رضا فاضل،  تهران: انتشارات سمت.

26- کوزر، ل و روزنبرگ، ب .(1378). نظریه های بنیادی جامعه شناسی، ترجمه فرهنگ ارشاد، تهران: نشر نی، چاپ اول.

27- محبی، ح. (1382). بررسی عوامل اجتماعی-اقتصادی مؤثر بر خرابکاری به عنوان مقدمه رفتار بزهکارانه در بین دانش آموزان دبیرستان های شهرستان زرین دشت، رساله کارشناسی ارشد دانشگاه شهید باهنر کرمان.

28-  محسنی تبریزی ، ع .ر. (1367)، مبانی نظری و تجربی وندالیسم، نامه علوم اجتماعی ، ش7، انتشارات دانشگاه تهران.

29- محسنی تبریزی، ع. ر .(1370). بیگانگی، نامه علوم اجتماعی، ش2،  ج2، انتشارات دانشگاه تهران.

30- محسنی تبریزی، ع، ر.(1374). بررسی وندالیسم در مناطق بیست گانه تهران ، مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، معاونت امور اجتماعی شهرداری تهران.

31- محسنی تبریزی، ع. ر. (1383). وندالیسم، تهران: انتشارات آن.

32- محمدی بلبلان آباد، ا .( 1384). سنجش میزان وندالیسم و بررسی عوامل فردی و اجتماعی مرتبط با آن در بین دانش آموزان ناحیه یک مقطع متوسطه شهر سنندج، رساله کارشناسی ارشد دانشگاه تبریز.

33- مرتون، ر.ک .(1385). مشکلات اجتماعی و نظریه جامعه شناسی، ترجمه نوین تولایی، تهران : انتشارات امیرکبیر، چاپ دوم.

34- مشکانی، م و مشکانی، ز. (1383). سنجش تأثیر عوامل درونی و بیرونی خانواده بر بزهکاری، مجموعه مقالات مسائل اجتماعی ایران،  تهران: انتشارات آگاه.

35- ممتاز، ف. (1381). انحرافات اجتماعی، نظریه ها و دیدگاه ها، چاپ اول، تهران: شرکت سهامی انتشار.

36- موسوی بهبید، س، ب. (1389). بررسی جامعه شناختی عوامل مؤثر بر وندالیسم در بین دانش آموزان پسر مقطع راهنمایی ناحیه 4 اهواز، رساله کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر.

37-  نبوی، س، ع. (1374). بررسی عوامل اجتماعی-اقتصادی موثر در شیوع جرائم در جامعه شهری اهواز، پایان‌نامه دکتری گروه جامعه‌شناسی دانشگاه تهران.

38- نیک اختر، ع . (1378). بررسی عوامل اجتماعی-اقتصادی مؤثر بر خرابکاری به عنوان نوعی رفتار بزهکارانه در بین دانش آموزان دبیرستان های شیراز، رساله کارشناسی ارشد دانشگاه شیراز.

39-Ball, J. (2005). The moderating effect of family factors on the relationship between lifetime trauma event exposure and juvenile delinquency in a sample of male juvenile offenders, dissertation PhD, Georgia State University.

40-Carswell, S. B. (2005). Pathways to delinquency: the role of parental attachment, family socioeconomic status, and deviant peer relationship in risk behaviors and delinquency among urban African – American middle school students, dissertation PhD, The American University.

41-Creswell, J  .(2002). Research Design, Qualitative, Quantitative and Mixed Methods Approaches, London: Lincoln.

42-Clarke . R . G.(1991) . Taking vandalism Ahome iffice Research unit Report , London.

43-Clinard ,m and  meier, R.(1975).  Sociologyof Devian bharior newyork Holt Rine hart and Winston.

44-Cohen, A. (1955). Delinquency Boys, The culture of the gang New York: The Free Press .

45-Hagan ,J ,a and  Gorty ,B.(1992). Street lifand Delingueney British yournal of souolog yro 14 , No Pecomber.

46-Merton, R.(1968). Social Theory and Social Structure, New York: Free Press.

47-McCorry, T. (2005). Parental control, gender and delinquency in patriarchal and non – patriarchal households: a qualitative assessment, dissertation PhD, state university of New York at Buffalo.

48-Miller,d .(1969). Hand book of Research Desiyn and social Measurement, P.David Mekey.

49-Nachmias. D .(1976). Research method in social sciences. Arnold.

50-Shaw ,C and mckay.(1992). ŷuren hill Deling guency andurban Areas Chicago.