مطالعه جامعه‌شناختی پیامدهای عاملیت مضاعف و حداکثرسازی سود در شرکتهای هرمی، یک مردم نگاری انتقادی

نوع مقاله: مقاله علمی

نویسندگان

1 دانشگاه یزد، دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهش علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه یزد

2 عضو هیئت علی و مدیرگروه رفاه و تعاون اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه یزد

چکیده

منطق ذاتی سرمایه‌داری حداکثرسازی سود است. این منطق زمانی که بدون نظارت کافی و اعمال محدودیت‌های دولتی و اخلاقی اعمال شود، پیامدهای متعددی را در عرصه‌های مختلف به‌وجود می‌آورد. حداکثرسازی سود در شرکت‌های بازاریابی هرمی در ایران، در چند سال اخیر، با شدت فراوانی انجام می‌شود. به‌همین‌جهت، هدف این پژوهش افشای مناسبات پنهان و پیامدهای حداکثرسازی سود در شرکت‌های بازاریابی هرمی بود. دراین‌راستا، پژوهش حاضر با استفاده از روش مردم‌نگاری انتقادی پنج مرحله‌ای کارسپیکن، طراحی شد. محققان ابتدا در رویکردی اتیک‌محور به مدت یک‌سال در شرکت‌های بازاریابی شبکه‌ای مشاهده مشارکتی پنهان داشتند و درطول این مدت تحلیل‌های بازساختی اولیه را انجام دادند. سپس مصاحبه‌های گفت‌و‌گو محور بر اساس رویکرد امیک‌محور از اعضایی که از این شبکه‌ها جدا شده بودند آغاز شد و تم‌های اصلی (از جمله شامل لگ‌های گلدکوئستی، لیدر هژمون، آسیمیلاسیون رفتاری انگیزشی، اپوخه تحصیل، اپوخه خانواده، آموزش اقتدارگرایانه، حصار کاری، سودزدایی سیستمی و ریزش اعضا بودند) استخراج شدند. درنهایت، مجددا با رویکرد اتیک‌محور داده‌های گفت‌و‌گویی به‌طور سیستمی تحلیل شدند و رابطه بین عاملیت و ساختار تحلیل شد. نتایج این مراحل نشان دادند که این شرکت‌ها عاملیت کنش‌گران را مضاعف ساخته و آنها را به‌طور ذهنی به ابرانسان‌هایی مبدل می‌کنند که توانایی تغییر جهان را دارند. اما این عاملین مضاعف در نهایت در مواجهه با ساختارهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی شکست می‌خورند و پیامدها و آسیب‌های فروان و متفاوتی را تجربه می‌کنند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Sociological study of the implications of double agency and maximizing profits in ponzi companies, a critical ethnography

نویسندگان [English]

  • Soheyla Hajiheidari 1
  • Ali Ruhani 2
1 Yazd University, M.A. Student of social research, Faculty of social sciences.
2 faculty member and head of social welfare and cooperation department. faculty of social sciences, Yazd University
چکیده [English]

The intrinsic logic of capitalism is the maximization of profit, this logic when applied without adequate supervision and the exercise of governmental and ethical constraints has multiple implications in different fields. Profit maximization in ponzi companies in Iran has been intensified in recent years. So the aim of this study is to disclose of hidden relationship and consequent of profit maximization in ponzi companies. In this regard this study was designed using the five stage critical ethnographic method of the Carspiken. The researchers initially hid in a participatory observation network marketing in an ethic-base. For one year which they carried out initial analysis. Then subsequent interviews were conducted based on the emic-base of members who were separated from these networks. And main themes were extracted (such as gold-quest legs, hegemonic leader, motivational behavioral assimilation, education epoch, family epoch, and authoritarian education, barrier of workbase, systemic deduction and death of members). Finally data from interviews were analysed by ethic-base approch and were checked relation of agency and structure. The resultes show that these companies daubled the actores agency and change to the super human subjectively who have been able chang the world. But this double agency will fail in front of social- economic and cultural structures and will experienced different loses.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "profit maximization"
  • "eritical ethnology"
  • "pyramid companies"
  • "double agency"