خانواده و جنسیت
1. تفاوت نسلی مرتبط با نگرشهای جمعیت شناختی در ایران

یعقوب فروتن؛ خدیجه صادقی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 تیر 1400

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2021.121935.1880

چکیده
  این تحقیق به مطالعه و بررسی ملاحظات نسلی مرتبط با نگرشهای جمعیت شناختی در ایران می پردازد. اصولا، ضرورت و اهمیت این قبیل مطالعات و تحقیقات ریشه در روند فزاینده فرآیند موسوم به "تغییر شکل ویژگیهای جمعیت شناختی" دارد که از مهمترین نشانه های جوامع معاصر محسوب می گردد. در همین چارچوب، پرسش کلیدی تحقیق این است که آیا نگرشهای جمعیت ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
2. تحلیل دگرگونی‌های ساختاری جمعیت روستایی در استان اصفهان

بیتا اصلانی؛ عباس امینی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 17 شهریور 1400

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2021.129459.2138

چکیده
  تحقیق حاضر به دگرگونی‌های فضایی و زمانی ساختارهای جمعیتی مناطق روستایی استان اصفهان می‌پردازد. در نتیجه بازسازی داده‌های جمعیتی روستاها، مقادیر متوسط اکثر شاخص‌ها بویژه حجم جمعیت تغییرات اندکی داشته و بعبارتی ساختارهای جمعیتی مناطق روستایی استان تقریباً بدون تغییر باقی مانده است. مدلسازی‌های مقطعی و طولی این ساختارها نشان ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
3. همسان همسری ارزشی و رضایت زناشویی (مطالعه موردی نورآباد)

عفت جهانگیری؛ وکیل احمدی؛ جلیل کریمی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 28 شهریور 1400

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2021.128404.2093

چکیده
  هدف این مقاله، بررسی میزان رضایت زناشویی بر حسب میزان توافق در نظام ارزشی زوجین در شهر نورآباد در استان لرستان بوده است. حجم نمونه 200 زوج بوده که به شیوه خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شده‌اند. برای گردآوری داده‌ها از دو پرسشنامه مقیاس ارزشی زوجین «شوارتز» و رضایت زناشویی «اینریچ» استفاده شده است. نتایج نشان داد که میانگین ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
4. تأثیر نگرش و تقسیم کار جنسیتی روی فاصلۀ تولد اول تا دوم در شهر تهران

حجیه بی بی رازقی نصرآباد؛ میمنت حسینی چاوشی؛ محمد جلال عباسی شوازی

دوره 32، شماره 2 ، تابستان 1400، ، صفحه 1-28

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2020.121730.1875

چکیده
  در پژوهش‌های اخیر که در بسیاری از کشورها برای تبیین باروری پایین انجام شده است، در چارچوب نظریۀ برابری جنسیتی، تقسیم کار و نگرش‌های جنسیتی، به‌منزلۀ تعیین‌کنندۀ اساسی و مهم مطرح شده‌اند. در این مطالعه، تأثیر تقسیم کار و نگرش‌های جنسیتی بر فاصلۀ تولد اول تا دوم آزمون می‌‌شود؛ بدین منظور از بخشی از داده‌های طرح تحولات باروری در ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
5. مصرف فضا و بازتعریف زنانگی؛ مطالعۀ تجربۀ کافه‌‌نشینی زنان در شیراز

اسفندیار غفاری نسب؛ رعنا محمدتقی نژاد اصفهانی

دوره 32، شماره 2 ، تابستان 1400، ، صفحه 49-70

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2020.124438.1964

چکیده
  هدف این مقاله، تأمل انتقادی دربارۀ زندگی روزمرۀ زنان از خلال مطالعۀ تجربه کافه‌‌نشینی و بررسی این نکته است که چگونه این امر سبب تغییر در بازتعریف زنانگی‌‌ شده ‌‌است. میشل دوسرتو چارچوب مفهومی مناسبی را برای درک تولید فضای شهری و تجربۀ آن ازطریق فعالیت‌‌های روزمرۀ ساکنان یک شهر ارائه می‌‌دهد. روش‌‌‌‌شناسی استفاده‌شده، مردم‌‌نگاری ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
6. جدایی‌‌گزینی فضایی یا جدایی‌گزینی اجتماعی؟ بررسی مقایسه‌ای الگوهای ازدواج زنان مناطق بالا و پایین شهر همدان

اسماعیل بلالی؛ خدیجه مخدومی

دوره 32، شماره 2 ، تابستان 1400، ، صفحه 129-150

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2021.122682.1896

چکیده
  جدایی‌گزینی فضایی طبقات اجتماعی در بیشتر مواقع با جدایی‌گزینی اجتماعی همراه است؛ بدان معنا که الگوهای رفتار اجتماعی نیز متناسب با جدایی‌گزینی فضایی طبقاتی تغییر می‌کنند. بر این اساس، انتظار می‌رود افراد متعلق به طبقات مختلف که در مناطق جدا از هم زندگی می‌کنند، الگوهای رفتاری متفاوتی داشته باشند. هدف اصلی این پژوهش، مقایسۀ الگوهای ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
7. مطالعۀ تحولات نقشی و شادزیستی زنان روستایی

موسی عنبری؛ سمیه حقی

دوره 32، شماره 1 ، بهار 1400، ، صفحه 23-58

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2020.121595.1873

چکیده
    شادی و شادزیستی از معیارهای مهم توسعۀ اجتماعی و فرهنگی یک کشور و نشان‌دهندۀ سلامت جسمی و روحی اعضای جامعه به‌ویژه زنان است. بخشی از شادی زنان در پرتو ایفای نقش‌‌های متعدد آنها در عرصۀ زندگی خانوادگی و اجتماعی تجلی می‌‌یابد. پژوهش حاضر تحولات نقش‌‌های خانوادگی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی زنان روستای دهستان جوشق را مطالعه ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
8. پدیدارشناسی سرمایۀ جنسی: بررسی کیفی در تجربۀ زیستۀ زنان جوان قشر متوسط در شهر مشهد

الهه بنایی؛ احمدرضا اصغرپور ماسوله؛ مهدی کرمانی

دوره 31، شماره 4 ، زمستان 1399، ، صفحه 73-92

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2020.119654.1809

چکیده
  سرمایۀ جنسی همچون دیگر انواع سرمایه، ابزاری برای مبادله یا هدفی برای انباشت دارایی‌های مطلوب انگاشته شده است. به‌طور خاص انتظار می‌رود سرمایۀ جنسی برای زنان که تبعیض‌ها و محدودیت‌هایی برای دست‌یابی به انواع دیگر سرمایه دارند، قدرت چانه‌زنی در زندگی اجتماعی‌شان را فراهم آورد. بر این اساس پژوهش حاضر بر آن است تا مبتنی بر رویکردی ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
9. واکاوی زمینه‌‌ها و عملکرد کاربران مرد در تالارهای همسریابی مجازی در شهر کرمان

بتول حسنی؛ منصور حقیقتیان؛ اسماعیل جهانبخش

دوره 31، شماره 4 ، زمستان 1399، ، صفحه 117-138

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2020.118841.1770

چکیده
  این مطالعه با هدف تحلیل فعالیت کاربران مرد در تالارهای همسریابی و با استفاده از روش نظریۀ زمینه‌‌ای انجام شده است؛ برای این منظور با استفاده از نمونه‌گیری نظری، 11 کاربر فعال مرد در تالارهای همسریابی انتخاب شدند. داده‌‌ها ازطریق مصاحبۀ نیمه‌‌ساختاریافته جمع‌‌آوری و با نسخۀ 12 نرم‌افزار مکس کیو دی ای تحلیل شدند. بر پایۀ تعاملات ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
10. کلیشه‌های جنسیتی در ایران بر پایۀ رویکرد اجتماعی و جمعیت‌‎شناختی

یعقوب فروتن

دوره 31، شماره 3 ، پاییز 1399، ، صفحه 97-120

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2020.117540.1712

چکیده
  با توجه به نقش تعیین‌کنندۀ جمعیت زنان در فرایند رشد و توسعۀ جامعه، در پژوهش حاضر برخی از مهم‌ترین الگوها و تعیین‌کننده‎‌های مرتبط با کلیشه‌های جنسیتی در ایران بر پایۀ رویکرد فرهنگی - اجتماعی و جمعیت‌شناختی مطالعه می‌شود. برای بررسی کلیشه‌های جنسیتی از الگوی ترکیبی ماکیونس (2001) و تایلور (2003)، مبتنی بر گویه‌‎های هفت‌گانۀ کلیشه‌های ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
11. بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت‌ زنان روستایی در مدیریت مصرف آب در شهرستان میناب

هدایت الله نیکخواه؛ مصطفی ظهیری نیا؛ سیده مهدیه اعلم کمالی

دوره 31، شماره 3 ، پاییز 1399، ، صفحه 121-142

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2020.113678.1530

چکیده
  این پژوهش، با روش توصیفی - تحلیلی و پیمایشی، عوامل مؤثر بر مشارکت زنان روستایی در مدیریت مصرف آب خانگی در شهرستان میناب را بررسی کرده است. جامعۀ آماری را زنان روستایی چهار روستای شهرستان میناب (روستاهای تنبک، نصیرایی، باغگلان و گورزانگ) تشکیل می‌دهد که در معرض خشکسالی بیشتری بوده‌اند. برای تعیین حجم نمونه براساس فرمول کوکران، 300 نفر ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
12. نگرش جمعیت‌شناختی و اجتماعی به شکل‌های نوظهور خانواده در ایران

یعقوب فروتن

دوره 30، شماره 4 ، زمستان 1398، ، صفحه 1-20

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2019.111964.1434

چکیده
  مطابق نظریۀ گذار جمعیت‌‎شناختی دوم، در جوامع معاصر طیف فزاینده‌ای از شکل‌های نوظهور خانواده‌ مشاهده می‌شود. موضوع محوری این پژوهش، مطالعۀ این شکل‌های نوظهور در قالب مؤلفه‌های چهارگانه مشتمل بر خانوادۀ بی‌فرزندی، خانوادۀ تک‌فرزندی، خانوادۀ تک‌والدی و زندگی مشترک بدون ازدواج است. تلاش شده است شواهد پژوهشی سبب شناخت بهتر ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
13. خستگی و رضایت ناشی از شفقت‌ورزی: تجربۀ مادران مراقب فرزند توانخواه

اعظم نقوی؛ فهیمه زمانی فروشانی

دوره 30، شماره 4 ، زمستان 1398، ، صفحه 21-34

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2019.114021.1557

چکیده
  مراقبان خانگی در تمام دنیا در کنار متخصصان نظام سلامت از بیماران مراقبت می‌کنند؛ اما برای این مراقبت حقوقی دریافت نمی‌کنند و در بیشتر موارد نیازهای آنها نادیده گرفته می‌‌شود. هدف پژوهش حاضر، مطالعۀ تجربۀ مادران دارای فرزند توانخواه از خستگی یا رضایت ناشی از شفقت‌ورزی است. روش انجام این پژوهش کیفی و از نوع تحلیل مضمون براون و کلارک ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
14. تحلیل چندسطحی عوامل مؤثر بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان پایۀ چهارم در درس ریاضیات با تأکید بر اشتغال مادران

مهری شمس قهفرخی

دوره 30، شماره 4 ، زمستان 1398، ، صفحه 59-76

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2019.112307.1450

چکیده
  هدف این مطالعه، تعیین عوامل مؤثر بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان پایۀ چهارم در درس ریاضیات با تأکید بر اشتغال مادران است؛ عواملی مانند تحصیلات پدر، تحصیلات مادر، جنس و منابع آموزشی در خانه و محل مدرسه. بدین منظور از داده‌‌های تیمز[1] سال 2015 ایران استفاده شده است. ارتباط بین موفقیت در درس ریاضیات و متغیرهای ذکرشده در سطح دانش‌آموز و ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
15. گونه‌شناسی پوشش زنان شهر همدان و عوامل اجتماعی مرتبط با آن

زهره بخشی نظر؛ علی محمد قدسی؛ اسماعیل بلالی

دوره 30، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 91-108

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2019.113421.1508

چکیده
  پوشش کنشی اجتماعی (همانند کنش‌های اجتماعی دیگر) است که از کم و کیف و محتوای جامعه تأثیر می‌گیرد. گونه‌شناسی پوشش طیفی است که گونه‌های مختلف پوشش را در بر می‌گیرد. این گونه‌ها طبق انگیزه‌های پوششی افراد در معرض تأثیر و در ارتباط با عوامل اجتماعی شکل می‌گیرد. در این پژوهش گونه‌های پوشش زنان شهر همدان و عوامل اجتماعی مؤثر و مرتبط ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
16. مطالعه تجربه ایفای هم‌زمان نقش شغلی-خانوادگی در ماداران شاغل دارای فرزند خردسال

حجیه بی بی رازقی نصرآباد؛ زینب حسینی

دوره 30، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 109-134

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2019.113958.1549

چکیده
  این مقاله به تجربه زیسته زنان شاغل از ترکیب نقش‌‌های شغلی- خانوادگی می‌پردازد. مطالعه از نوع کیفی است و داده‌ها از طریق مصاحبه عمیق با 28 زن شاغل دارای فرزند زیر ده سال در تهران جمع آوری شده است. یافته‌های این پژوهش در قالب دو مقوله هسته، - هشت خرده مضمون و 19 مفهوم است که از 580 عبارت استخراج شده است. یافته‌ها نشان داد مادران شاغل در این ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
17. ساختار و عملکرد خانوادگی در خانواده های تک همسری و چند همسری

مهناز فرهمند؛ زهره رضوانی

دوره 30، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 135-154

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2019.114022.1556

چکیده
  هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی نقش ساختار خانواده بر عملکرد آن در خانواده های چند همسری و تک همسری در شهر زاهدان است. روش تحقیق از نوع پیمایش و چارچوب نظری ترکیبی از نظریات بلاد و ولف، بات و الگوی مک مستر است. جامعه آماری شامل کلیه خانواده های شهر زاهدان است. شیوه نمونه گیری برای خانواده های تک همسر نمونه گیری خوشه ای – چند مرحله ای (250نفر) ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
18. رابطۀ جنسیت، وضعیت تأهل و شیوۀ اعمال قدرت در خانواده با دین‌داری دانشجویان دانشگاه مازندران

سید مهدی متولیان؛ سید مهدی حسینی شیروانی؛ زهرا نوری

دوره 30، شماره 2 ، تابستان 1398، ، صفحه 29-46

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2018.108019.1238

چکیده
  دین، نهاد مهم اجتماعی است که با تاروپود جامعۀ ایران گره خورده و منشأ تحولات مهمی همچون انقلاب اسلامی شده است. در این زمینه برای گسترش دین‌داری در کشور به‌ویژه بین جوانان تلاش‌های زیادی انجام شده است؛ بنابراین، با توجه به اهمیت دین‌داری، در پژوهش حاضر تلاش شده است میزان دین‌داری و عوامل مرتبط با آن بین دانشجویان بررسی شود. نمونۀ ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
19. واکاوی تجارب زیستۀ زنان شاغل اصفهانی از شیردهی

سعیده یراقی؛ سعیده الهی دوست؛ علی ربانی خوراسگانی

دوره 30، شماره 1 ، بهار 1398، ، صفحه 21-38

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2018.104028.1100

چکیده
  با ظهور دنیای مدرن و رواج مدرنیته، اشتغال زنان به مسئله‌ای چالش‌برانگیز تبدیل شده است. به‌طوری که برخی، حضور زنان در اجتماع را سبب تعالی و رشد زن و جامعه می‌دانند و برخی دیگر اشتغال زنان را، عاملی برای دورشدن مادران از وظایف همسری و مادری برمی‌شمارند. مادربودن با تولد فرزند معنا می‌یابد و تغذیه با شیر مادر سبب تکامل جسمی و روحی ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
20. تعارض کار و مادری: تجربۀ گذار به مادری زنان شاغل در شهر تهران

رسول صادقی؛ زهرا شهابی

دوره 30، شماره 1 ، بهار 1398، ، صفحه 91-104

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2018.106988.1197

چکیده
  مادرشدن همیشه یکی از نقش‌‌های اصلی و کلیدی زنان در جامعۀ ایران بوده است؛ اما در چند دهۀ اخیر با توجه به تغییرات نگرشی و افزایش گزینه‌‌های پیشرفت زنان ازجمله تحصیل و اشتغال، مادرشدن دیگر نقش اصلی و اجباری زنان شناخته نمی‌‌شود و آنان می‌‌توانند موقعیت‌‌های جایگزین را انتخاب کنند. هدف از این مقاله واکاوی معنا و ارزش مادری و تعارض ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
21. بازسازی معنایی کیفیت زندگی زنان سرپرست خانوار در کردستان: یک مطالعۀ کیفی

مهدی رضائی؛ فاطمه محمودی

دوره 30، شماره 1 ، بهار 1398، ، صفحه 143-166

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2018.111204.1404

چکیده
  زنان سرپرست خانوار ازجمله گروه‏های اجتماعی آسیب‏پذیر در جامعه‌اند و زندگی اجتماعی آنان به‌دلیل نبودن یا ضعف سرپرستی مرد با چالش‏هایی روبه‌روست. هدف این پژوهش مطالعۀ کیفی کیفیت زندگی این قشر از زنان از نگاه خودشان در شهر مرزی بانه در کردستان است؛ شهری که در یک و نیم دهۀ گذشته به‌دلیل تحولات اقتصادی، تغییرات اجتماعی زیادی را ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
22. بررسی جمعیت‌شناختی و فرهنگی - اجتماعی ترجیح جنسیتی در ایران

یعقوب فروتن؛ ربابه اشکاران

دوره 29، شماره 4 ، زمستان 1397، ، صفحه 59-78

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2018.104836.1134

چکیده
  پژوهش حاضر با رویکردی جمعیت‌شناختی و اجتماعی - فرهنگی، برخی از مهم‌ترین الگوها و تعیین‌کننده‌های مرتبط با مسئلۀ ترجیح جنسیتی را مطالعه و بررسی می‌کند. جوامع انسانی در دهه‌های اخیر پیشرفت‌های مهم و تغییرات شگرفی را تجربه کرده‌اند که از آنها با نام یک انقلاب اجتماعی به‌مراتب مهم‌تر، یعنی «انقلاب در نقش‌های جنسیتی»، یاد ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
23. بررسی تأثیر تصویر بدن و مدیریت بدن بر مشارکت ورزشی زنان استان ایلام

علی نوروزی؛ امیر ملکی؛ مهربان پارسامهر؛ حمید قاسمی

دوره 29، شماره 4 ، زمستان 1397، ، صفحه 99-122

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2018.104379.1117

چکیده
  مقالۀ حاضر در پی توصیف و تبیین رابطۀ بین تصویر بدن و مدیریت بدن با مشارکت ورزشی زنان است. این پژوهش با استفاده از روش پیمایشی انجام شده است و داده‌های آن با پرسش‎‌نامه جمع‌آوری، استخراج و تحلیل شدند. جمعیت زنان 19‌سال به بالای استان ایلام که جامعۀ آماری این پژوهش را تشکیل می‌دهند، 193952 نفر است و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
24. مقایسۀ میزان حمایت اجتماعی ادراک‌شده و رضایت از زندگی در افراد مبتلا به بی‌قراری جنسیتی

ریحانه رضاپور فریدیان؛ رویا رسولی؛ وفا مصطفی

دوره 29، شماره 3 ، پاییز 1397، ، صفحه 87-100

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2018.100069.0

چکیده
  هدف پژوهش حاضر، مقایسۀ میزان حمایت اجتماعی ادراک‌شده و رضایت از زندگی در افراد مبتلا به بی‌قراری جنسیتی با توجه به جنسیت و مرحله‌های درمان آنهاست. روش پژوهش از نوع علی - مقایسه‌ای و جامعۀ آماری شامل همۀ افراد ایرانی مبتلا به بی‌قراری جنسیتی در سال ۱۳۹۳ است. نمونه شامل 47 نفر مرد به زن و 47 نفر زن به مرد (94 نفر) است که با روش نمونه‌‍‌گیری ...  بیشتر

خانواده و جنسیت
25. تأثیر مقدار ساعت‌ کاری زنان شاغل بر باروری

مهری شمس قهفرخی

دوره 29، شماره 3 ، پاییز 1397، ، صفحه 101-116

http://dx.doi.org/10.22108/jas.2018.101328.1031

چکیده
  مقدار ساعت کار زنان یک عامل مهم در رفتار فرزندآوری زنان شاغل شناخته شده است. هدف از این مقاله، بررسی تفاوت در باروری برحسب ساعت کاری زنان شاغل شهر اصفهان است. داده‌ها از یک پیمایش گذشته‌نگر از تاریخچه اشتغال و باروری اخذ شده است که 552 نمونه از زنان 40-20 سال را شامل می‌شود. برای برآورد اثر متغیر ساعت­ کاری، بر احتمال و الگوی باروری، ...  بیشتر