نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه جامعه شناسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی دکتری جامعه شناسی فرهنگی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

شکاف اجتماعی، گسست و انشعاب بین افراد، نهادها و گروه‌های اجتماعی است که ریشه در منافع، ارزش ها و موقعیت آن ها دارد. این گسست می تواند منجر به شکل گیری گروه ها و نیروهای اجتماعی متعارض که برای اعضای خود هویت جمعی قائلند شود. شواهد تجربی و برخی گزارش ها بیانگر فراهم شدن زمینه بروز شکاف های اجتماعی مختلف در جامعه ماست. این مقاله به بررسی و شناخت شکاف اجتماعی، ابعاد و عوامل موثر بر آن می پردازد. روش پژوهش پیمایش و ابزار گردآوری داده-ها پرسشنامه بوده است. پاسخگویان 527 نفر از شهروندان 15 تا 75 سال مناطق 22 گانه شهر تهران بوده که با نمونه‌گیری تصادفی طبقه ای انتخاب، و با آنان مصاحبه انجام شده است.
نتایج تحقیق نشان می دهد در مرحله اول بیشترین واریانس مربوط به ارزش های فرهنگی (0.616)، ارزش‌های مذهبی(0.551) و ارزش‌های سیاسی (0.436) بوده و در کل میانگین شکاف سیاسی(2.22)، شکاف فرهنگی(2.16) و شکاف نسلی (2.15) بیش از سایر گروهها است. در گروه های با هویت سیاسی اصلاح طلب، هویت مذهبی شدید و هویت فرهنگی سکولار آمادگی برخورد بیش از سایر گروه‌ها وجود دارد. هم چنین از میان عوامل نظری مورد بررسی، عامل اولویت ارزشی (سنتی- مذهبی) بیشترین رابطه را با شکاف اجتماعی دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Social Cleavage and the factors affecting it

نویسندگان [English]

  • Davood Parchami 1
  • داود derakhshan 2

1 Assistant Professor, Department of Sociology, Faculty of Literature and Humanities, Shahid Beheshti University

2 PhD student in Cultural Sociology, Faculty of Social Sciences, Allameh Tabatabai University

چکیده [English]

Social Cleavage is divisions between individuals, institutions, and social groups rooted in their interests, values, and positions. This rupture can lead to the formation of conflicting groups and social forces that give their members a collective identity. empirical evidence and some reports indicate the emergence of various social cleavages in our society. This article examines and recognizes the social cleavage, its dimensions, and its factors. The research method was a survey and the data collection tool was a questionnaire. The respondents were 527 citizens aged 15 to 75 years in 22 districts of Tehran who were randomly selected by stratified sampling and interviewed.
The results show that in the first level, the highest variance was related to cultural values (0.616), religious values (0.551), and political values (0.436) and in general, the average political cleavage (2.22) was cultural cleavage (2.16) and generation cleavage (2.15) are more than other types. Groups with a reformist political identity, a strong religious identity, and a secular cultural identity are more likely to be confronted than other groups. Also, among the theoretical factors studied, the value priority factor (traditional-religious) has the most relationship with social cleavages.

کلیدواژه‌ها [English]

  • social cleavage
  • Identity
  • values
  • cultural cleavage
  • class cleavage