بررسی رابطه احساس محرومیت نسبی و واگرایی طایفه‌ای در شهرستان‌های ممسنی و رستم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی دانشگاه شیراز، بخش جامعه شناسی و برنامه‌ریزی اجتماعی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، شیراز، ایران

2 دانشیار، بخش جامعه‌شناسی و برنامه‌ریزی اجتماعی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

3 استاد، بخش جامعه‌شناسی و برنامه‌ریزی اجتماعی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

چکیده

با توجه به تنوع طایفه‌ای در شهرستان‌های ممسنی و رستم، این مقاله به بررسی رابطه احساس محرومیت نسبی با واگرایی طایفه‌ای و ابعاد آن در شهرستان‌های ممسنی و رستم پرداخته است. پژوهش حاضر از نظر روش کمی، از منظر هدف کاربردی و توسعه‌ای و با روش پیمایشی انجام شد. تعداد 450 نفر به روش خوشه‌ای چند مرحله‌ای در میان افراد ساکن در طوایف شهرستان‌های ممسسنی و رستم انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه استاندارد بود. برای سنجش احساس محرومیت نسبی از پرسش‌نامه میرفردی (1400) و برای سنجش واگرایی طایفه‌ای از پرسش‌نامه محقق ساخته استفاده شد. برای سنجش اعتبار پرسشنامه از اعتبار صوری و سازه برای تعیین پایایی پرسش‌نامه از هماهنگی درونی به روش آلفای کرونباخ استفاده شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد بین احساس محرومیت نسبی و واگرایی طایفه‌ای و ابعاد آن (اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی) رابطه مثبت و معناداری وجود دارد، بین احساس محرومیت نسبی و واگرایی طایفه‌ای در میان طوایف ساکن در شهرستان‌های ممسنی و رستم روابط متفاوتی نشان داده شد. بین واگرایی طایفه‌ای بر حسب تحصیلات و وضعیت فعالیت تفاوت معناداری مشاهده شد اما بین واگرایی طایفه‌ای بر حسب سن تفاوت معناداری مشاهده نشد. بر پایه رگرسیون چند متغیره، متغیرهای مستقل 9/5 درصد از واریانس متغیر وابسته را تبیین نمودند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigating the relationship between Feeling of relative deprivation and tribal divergence in Mamsani and Rostam Counties

نویسندگان [English]

  • Soheila Lashkari 1
  • Asghar Mirfardi 2
  • Habib Ahmadi 3
  • Aliyar Ahmadi 2
1 PhD student of sociology, Department of sociology and Social Planning, College of Economics, management and Social Science, Shiraz University, Shiraz, Iran.
2 Associate Professor of Sociology, Faculty member of Sociology and Social Planning Department, College of Economics, Management and Social Sciences, Shiraz University, Shiraz, Iran.
3 Professor of Sociology, Department of sociology and Social Planning, College of Economics, management and Social Science, Shiraz University, Shiraz, Iran.
چکیده [English]

Considering the diversity of tribes in Mamsani and Rostam cities, this article examines the relationship between Feeling of relative deprivation with tribal divergence and its dimensions in the Mamsani and Rostam counties. Using the survey method, a structured questionnaire used for data collection. The study sample was 450 residents of Mamsani and Rostam counties that selected using a multi-stage cluster random sampling method. The factor analysis and Cronbach's alpha used to evaluate the validity and reliability of the questionnaire, respectively. The data collection tool was a standard questionnaire. To measure and its dimensions, the questionnaire of Mirfardi (1400) was used, and to measure tribal divergence, the researcher-made questionnaire was used. Face validity was used to measure the validity of the questionnaire and internal consistency using Cronbach's alpha method was used to determine the reliability of the questionnaire. Data were analyzed using SPSS software. The findings showed that there is a significant relationship between Feeling of relative deprivation and tribal divergence. The findings showed that there is a significant positive relationship between Feeling of relative deprivation and tribal divergence its dimensions. Feeling of relative deprivation showed different relationships with tribal divergence components among the tribes living in Mamsani and Rostam cities. given. A significant difference was observed between tribal divergence according to education and job status, but no significant difference was observed between tribal divergence and age. Multivariate regression of the independent variables explained 9.5 % of the variance of the dependent variable.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Relative deprivation
  • tribal divergence
  • Mamsani County
  • Rostam County
  • Iran